Wednesday, July 10, 2013

Playing Chess

ក្មេងៗខ្លះគាត់ទំនេរគាត់ទៅបង្អួតរាងនៅកោះពេជ្រ ហាលថ្ងៃម៉េចខ្យល់ម៉េច ឬអាចជិះម៉ួតូយ៉ាងសង្ហា និងឡូយបង្អួតរាងយ៉ាងហំ ។ គាត់ខ្លះទៀតផឹកគ្រឿងស្រវឹង តែផឹកកំសាន្តមិនអីទេ តែផឹកហ្នឹងចង់ខូចស្មារតី ខូចសតិផឹកមិនចាត់ចែងពេលវេលាធ្វើអីមានប្រយោជន៏សោះ ។គាត់ខ្លះរាងកាលីបទៅចូលក្លឹបលេងថ្នាំញៀនបំផ្លាញខ្លួនឯងអត់អំពើខ្លាចគ្នាគាត់ថាមិនទាន់កាលីប ។ បើអ្នកខ្លះមិនមានទំនួលខុសត្រូវកុំគេថាដូចចូលកាស៊ីណូបានហៅថាទាន់សម័យអ្នកកាលីប ចូលព្រឹបអស់រលីង ។ អស្ចារ្យយ៉ាង!

ទំនេរសុខចិត្តអង្គុយលេងអុក យកខួរក្បាលគិតហ្វឹកហ្វឺនបង្កើនប្រាជ្ញា ធ្វើឲ្យប្រសើរសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហានេះវិញ ។ រឿងគេនិយាយគេថាបើមិនចេះរកហេតុផល រកខុសរកត្រូវ ហើយបើស្តាប់អ្នកចាំតែនិយាយមិនមានទទួលខុសត្រូវទៀត ឡប់ខួរវិលវល់គ្មានបានការអត់អំពល់!

រៀនគិត ហាត់គិត មានហេតុផលដឹងខុសត្រូវ និងមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ។ គ្មានអ្នកណាល្អឥតខ្ចោះទេ តែបើធ្វើខុសមិនគួរច្រងេងច្រងាងមិនទទួលខុសត្រូវកើតទេ ។ ពាក្យសុំទោសជាពាក្យអ្នកចេះដឹង ជាពាក្យអ្នកមានការទទួលខុសត្រូវ ។ អធ្យាស្រ័យ

ឈឺយកដំរីទៅបន់ ដល់ស្រន់យកពងមាន់ទៅ​ថ្វាយ

មានរឿងអញ្ចេះ ។ ពាក្យខ្មែរថាឈឺយកដំរីទៅបន់ ដល់ស្រន់យកពងមាន់ទៅ​ថ្វាយ ។ យកតែរួចខ្លួន ហើយចង់ស្រួលមិនប្រឹង ដល់មានបញ្ហាឆាប់ស្លន់ងាយគេ​ធ្វើបាប បោកប្រាស់ ។ ហើយរឿងដដែលហ្នឹងឧទាហរណ៏ថាគេប្រាប់ គេជួយឈឺឆ្អាលទៅជាមិនគិត មិនពិចារណាថាបើគិតតែបន្តិចទៅផលប្រយោជន៏​បានទៅខាងណាខ្លះ? យកតែអារម្មណ៏មកដាក់មុខ ហើយបិទមិនប្រើខួរក្បាល មិន​វិភាគពត៌មានផ្តល់ឲ្យ ។ បើគេមិនផ្តល់ឲ្យពត៌មាន មិនមានអីយោងទៅថាពិបាកគិត ដូចគេចាប់បង្ខំ ហើយគិតចុះគិតឡើងទៅ​ផលប្រយោជន៏ខ្លួនឯង ផលប្រយោជន៏រួមសោះ ។ អញ្ចឹងបានថាដាក់អារម្មណ៏ ដាក់តែច្រងេងច្រងាងពីមុខ ។ តែក៏យល់ព្រោះ ឧទាហរណ៏ថាឃើញដូចបណ្តែត​បណ្តោយខ្លួន របបហូបចុកខ្លាញ់ស្ករមួយទំហឹង ហើយយើងចង់ប្រាប់គាត់ថាវាខូច​រាងខូចសុខភាព តែកុំភ្លេចអ្នកខ្លះមិនមើលឃើញពីចំនុចវិជ្ជមានទេ តែទៅជាថា​រាងខ្លួនឯងស្អាតប៉ុណ្ណា? សុខភាពល្អប៉ុណ្ណា? ហ្នឹងជាក់ស្តែងគឺត្រូវការសិល្បះ ។ ហើយឥឡូវក៏យល់ថាហេតុអ្វីមេធាវីបើណាត់ពេលនិយាយជាមួយគេទោះរឿងក្តីចាញ់ឈ្នះក៏ដោយត្រូវគិតលុយតាមម៉ោងឲ្យគេ ។ ព្រោះតែរឿងខាងលើហ្នឹងគឺ​មានអ្នកយកតែរួចខ្លួន គិតតែប្រយោជន៏ខ្លួនឯង មិនបើកចិត្តមិនខ្ចីគិតហើយ​មេធាវី​គេមិនចង់ខាតពេលនិយាយតែជាមួយអ្នកប្រើអារម្មណ៏ ។

Think

Mature Thinker


Mature thinkers are reasonable, responsible of their duties and position and unbiased people. They hold high sense of self consciousness although they are still imperfect. They are not one-sided; their judgement is heavily based on detailed information, situation, purpose or agenda of the spoken. They are a type of not easily moved by nonsense or things lacking grounds or solid evidence. They are not a type of easily manipulated or cheated (in case anybody wants to cheat them, they will treat such as a lesson for a lifetime. Better not try! You're not probably smarter than them!) They can be a type of the best manipulator or compromiser of several situations, yet typically their way for socialization roots in reason, solid evidence, responsibility and certain standardized codes of conduct.

Learning to become a mature thinker with sound reason, responsibility of duties and position and unbiased. 

ដើម្បីជោគជ័យ

Wednesday, June 19, 2013

នេះនឹងប្រៀបធៀបតើអុកដូចជាគម្រោងមួយយ៉ាងដូចម្តេច?

នេះនឹងប្រៀបធៀបតើអុកដូចជាគម្រោងមួយយ៉ាងដូចម្តេច?

លេងអុកមួយក្តារដូចអ្នកកាន់គម្រោងមួយអញ្ចឹង ។ នៅក្នុងគម្រោងគឺអ្នកមានគោលដៅ (Goal) មានសកម្មភាពត្រូវបំពេញ (What) មានហេតុផលក្រោយពីពិភាក្សាដាក់ចេញគោលដៅ (Why) និងវិធីសាស្រ្តក្នុងការធ្វើសកម្មភាព (How) ។

ចំពោះអុកដូចគ្នានឹងគម្រោងគឺគោលដៅអាចឈ្នះ ឬត្រឹមយកស្មើទៅតាមស្ថានភាព (បើទោះក្នុងជីវិតពិតយើងអាចសុខចិត្តចាញ់ដើម្បីឈ្នះ គឺមិនចង់បង្កជម្លោះដោយគ្មានមូលហេតុ ឬយកមានះ ច្រង៉េងច្រង៉ាងអីដាក់មុខដែរ) ។

នៅពេលលេងអ្នកនឹងត្រូវគិតគ្រប់គ្រាប់ទាំងអស់ស្មើៗគ្នា គឺគ្រាប់មួយណាក៏អាចនាំមកនូវទាំងបរាជ័យ និងជោគជ័យសម្រាប់យើងដែរ (What) ។ ដូចនេះពេលគេដើរគ្រាប់នេះយើងត្រូវគិតថាត្រូវដើរគ្រាប់ណា? គ្រាប់ទៅមុខ ឬចាំទទួលគេចូលមក?

នៅពេលអ្នកលេងចល័តគ្រាប់ណាមួយ អ្នកលេងពូកែតែងតែគិតគូរល្អិតល្អន់គិតអំពីន័យ ឬថាតើដើរគ្រាប់ហ្នឹងក្នុងបំណងអ្វី? (Why) មិនមែនចេះតែដើរថ្មោលៗ ឬអ្នកលេងខ្លះគាត់និយាយថាដើរស្មានៗ ។

ហើយនៅពេលមានបំណងចង់ស៊ីត្រីគេទទេ អុកបែកគោល ឬទូកសួរថាត្រូវរៀបប្លង់ ផែនការក្រឡាយ៉ាងណា (How) ។ ម្តងទៀតត្រូវគិតឲ្យបានគ្រប់ជំហាន និងយល់ពីប្រព័ន្ធលេងទាំងមូល ។

ដល់ពេលយើងចាញ់ ឬឈ្នះយើងអាចស៊ើរើសិក្សាពីចំណុចខ្សោយ និងខ្លាំង (Weakness & Strength) ឬនិយាយសាមញ្ញថាដើរខុសគ្រាប់ណា ចាប់ពីណាមកខ្សោយគឺគិតសិក្សាពីក្តារដែលបានលេងហើយ (Lessons learnt & Experience Built-up) រៀនពីកំហុស ឧទាហរណ៏ថាការគិតរបស់យើងមានកំរិតក្រោមគេដោយសាពិចារណាខុស គិតគូរមិនបានដិតដល់ ឬដោយសាសមាធិមិនល្អ ដើរដោយកំរោល ដើរដើម្បីតែដើរ ។ល។ គឺដើម្បីឲ្យការលេងយើងនៅពេលក្រោយកាន់តែល្អ ឬការគិតយើងកាន់តែត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាព (Identify Problems and Progress to be made)។

ដូចនេះលេងអុកមួយក្តារបើសិនអ្នកយល់អំពីអុកគឺដូចគ្នានឹងការកាន់គម្រោងមួយ ។ ហើយដើម្បីឲ្យគម្រោងអ្នកបានសម្រេចអ្នកត្រូវគិតត្រូវច្បាស់លាស់ ធ្វើសកម្មភាពត្រូវ មានគម្រោងមានយុទ្ធសាស្រ្តវិធីសាស្រ្ត និងបង្កើនសមត្ថភាពដើម្បីសមស្របនឹងការងារ និងរត់តាមទាន់ភាពស្មុគស្មាញនៃការវិវឌ្ឃន៏របស់ការងារ ។ ហើយបើអ្នកឆ្ងល់គម្រោងជាអ្វី? អ្នកអាចគិតសាមញ្ញៗថាអ្នកចង់ស្រកទម្ងន់ដោយសាមើលទៅរូបរាងអ្នកឡើងទម្ងន់ ។ ឬអ្នកចង់ហាត់សាច់ដុំ ដើម្បីសម្រកក្បាលពោះ ឬឲ្យឡើងសាច់ដុំអីបន្តិចដើម្បីឲ្យមើលទៅរាងសម ។ នោះជាគ្រោងការអ្នកជាគោលដៅអ្នក តែសូមសួរថាបើមានត្រឹមគ្រោងការនិងគោលដៅតែមិនមានសកម្មភាព ឧទាហរណ៏មិនហាត់ប្រាណ របបហូបចុកអីញ៉ាំម៉ាទំហឹងគ្មានឈប់មាត់គ្មានតម អញ្ចឹងសួរថាតើអាចបានផលទេ? អ្នកអាចសម្រកទម្ងន់ សម្រកក្បាលពោះ ឬឡើងសាច់ដុំអីទេ? ឧទាហរណ៏ថាអ្នកហាត់ដែរតែហាត់មិនត្រូវចលនាគិតតែគ្រវីគ្រវាត់អញ្ចឹងអាចឡើងសាច់ដុំទេ? ហើយបើអ្នកដឹងថាពីកង្វះការហាត់ប្រាណ ការតមចំណីហើយហើយអ្នកមិនស្តារស្ថានការណ៏ មិនទប់ចិត្តនិងកែលំអរពីកង្វះខាតហ្នឹង (Lessons learnt & Experience Built-up; Identify Problems and Progress to be made) អញ្ចឹងសួរថាតើអាចសម្រេចគ្រោងការនិងគោលដៅអ្នកបានទេ? សូមអរគុណ

(Chess Players, if they are committed and responsible to the project, are very likely to become good, effective project supervisor, manager or the executive! ហតុនេះដោយមើលឃើញពីផលប្រយោជន៏យ៉ាងច្រើនពីល្បែងអុក សូមសំណូមពរគឺសាលារដ្ឋ និងឯកជនគួរបញ្ចូលអុកខ្មែរចូលជាExtra Curriculum Activity (កម្មវិធីនេះមានវត្តមានក្នុងសាលាឯកជនអន្តរជាតិទៅហើយ) ដោយអុកជាល្បែងគិត ល្បែងបង្កើនប្រាជ្ញា បង្កើនការទទួលខុសត្រូវ (គ្រប់ជំហានត្រូវគិតយ៉ាងល្អិតល្អន់ មានអំណះអំណាង និងគណនាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ដូចបង្ហាញខាងលើ ។) Chess players at grandmaster level know clearly about this! ហើយសូម្បីថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋក៏មានចំណាប់អារម្មណ៏យ៉ាងខ្ពស់ចំពោះល្បែងអុក និងសូម្បីជញ្ជាំងប្រាសាទខ្មែរក៏មានឆ្លាក់អំពីល្បែងអុកខ្មែរ ក៏ដូចជាក្នុងវិស័យរកស៊ីក៏ទាក់ទងហ្នឹងការគិតស្រាវជ្រាវ និងការគណនាដូចជាពាក្យSMART goal in business:

S: Scientific (មិនអាចនិយាយតែមាត់ តែត្រូវការស្រាវជ្រាវ និងគណនាយ៉ាងម៉ត់ចត់ ។ ដូចត្រូវគណនាពីជំហានមួយៗក្នុងតំណើរអុក និងការទទួលខុសត្រូវ)

M: Measurable (ដូចជំហានអុក គឺគិតគណនាមិនយកអំណួត យកអារម្មណ៏ដែលគ្មានមូលដ្ឋានមកពិចារណាឡើយ ។ គេយកលុយគេទាំងដុលៗមកវិនិយោគ គឺមិនអាចធ្វើលេងៗដោយមិនអាចទុកចិត្តបានទេ..TRUST ។ )

A: Aggressive (អុកទោះជាអ្នកចង់ត្រឹមស្មើក៏ត្រូវប្រឹងដែរ ។)

R: Reasonable (មានហេតុផល មានអំណះអំណាង ។ អុកដូចQCM គឺនិយាយពីជម្រើសល្អ ។ កែបញ្ហាធំមកជាបញ្ហាតូច តូចមកជាអត់បញ្ហា)

T: Timely (អុកមិនអាចត្រឹមចល័តក្នុងមុង ឬបើប្រៀបធៀបហ្នឹងបាល់គឺមិនអាចកីឡាករនៅតែទប់នៅតំបូលទូករហូតទេ ។ ប្រព័ន្ធ 5-4-1 ជាប្រព័ន្ធលេងដែលចាំតែស៊ីឡាក់ ឬប្រព័ន្ធទប់ចាំតែគេស៊ីច្រើនឬតិចប៉ុណ្ណោះ និយាយទៅចាំតែចាញ់)

ដូច្នោះសំណូមពរសូមសាលារដ្ឋ និងឯកជនគួរបញ្ចូលអុក
ខ្មែរចូលជាExtra Curriculum Activity ដោយអុកជាល្បែងគិត ល្បែងបង្កើនប្រាជ្ញា បង្កើនការទទួលខុសត្រូវ ។ សូមអរគុណ និងជួយ SHARE បើអ្នកគិតថាត្រឹមត្រូវ ។

ផលប្រយោជន៏អុក

ល្បែងអុកមិនត្រឹមជំនួយការគិតរកន័យ រកមូលហេតុនិងអំណះអំណាងទេ អុកក៏ហ្វឹកហ្នឺនការផ្តោតអារម្មណ៏ [បើអ្នកចូលចិត្តអានសៀវភៅ ត្រូវការផ្តោតអារម្មណ៏ធ្វើការងារដែលតម្រូវឲ្យអ្នកផ្តោតអារម្មណ៏យូរ និងស្វិតស្វាញ ល្បែងអុកល្អណាស់ក្នុងន័យនេះ ។ នេះនឹកដល់កូនសិស្សដែលគាត់ពិបាកផ្តោតអារម្មណ៏ អារម្មណ៏មិនមូលដែលមិនអាចអានសៀវភៅបានយូរ ។ នេះមិននិយាយដល់យុវវ័យខ្លះដែលគាត់គិត ឬធ្វើរកមូលហេតុ រកគោលដៅឬអំណះអំណាងមិនឃើញ ឬធ្លាក់ដល់យកការសប្បាយនឹងគ្រឿងស្រវឹង គ្រឿងញៀន និងល្បែងបនភឿនជាត្រីមុខ និងបំផ្លាញខ្លួនឯង និងមិនមានប្រយោជន៏អីសម្រាប់ខ្លួនឯង ក៏ដូចជាសង្គម។ ក្នុងហេតុផលដែលបាននិយាយ ល្បែងអុកជួយបានច្រើនណាស់ ។]
អុកក៏ជួយបង្កើនប្រាជ្ងា ជួយធ្វើឲ្យប្រសើរសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហា និងChallenge Your Thought&Responsibilities with every move in chess!ដូចនេះសូមសំណូមពរ
ជំរុញបញ្ចូលល្បែងអុកចូលទៅក្នុងExtra Curriculum Activity ក្នុងសាលារដ្ឋ និងឯកជន ។ សូមអរគុណ