Thursday, December 19, 2013

Wishing from Mr. President

From my family to yours

President Bill Clinton <news@action.clintonfoundation.org>
Dec 19 (1 day ago)


to me
Please add news@action.clintonfoundation.org to your address book.

.

Clinton Foundation


Chan,

The holiday season has always been a time to share good tidings of peace and love with friends and family. In this spirit of reflection and celebration, I want to share how much Hillary, Chelsea, and I have enjoyed working together over the past year to make a difference in peoples' lives all over the world.

Clinton Foundation

Hillary and Chelsea have each helped advance the Clinton Foundation's programs in meaningful ways and led us into new areas where we can make a positive impact – and I'm so grateful to share in this work with them.

But we couldn't have done it alone. Thanks to our committed staff, dedicated partners, and supporters like you, in 2013, our programs continued to make significant progress. As a result of our collective efforts:
  • 6.8 million people worldwide have access to low-cost, high-quality HIV treatment;
  • 21,000 smallholder farmers in Malawi have been able to increase their yields by 150 percent and their incomes by 567 percent;
  • More than 5,000 people have been trained in marketable job skills in Colombia;
  • And more than 20,000 schools across the United States offer improved exercise and nutrition programs.
And this is just a sample of the work we've been able to do with the help of generous supporters like you, Chan.

Together, I know that we will continue to build on our progress to create an even brighter future.

But for today, I hope that your family experiences all the joy and love that this season can offer, and that your generous and kind spirit brings many happy returns.

From my family to yours, we wish you the very best during this time of holiday celebration.

Sincerely,

Bill Clinton

Wednesday, December 18, 2013

ទន់ភ្លន់តែមិនទន់ជ្រាយ រឹងប៉ឹងតែមិនរឹងរូស

ទន់ភ្លន់តែមិនទន់ជ្រាយ រឹងប៉ឹងតែមិនរឹងរូស ។ បុគ្គលដែលមានវិន័យ មានការចាត់ចែងពេលវេលាមានប្រសិទ្ធភាព មានគោលដៅ កំណត់សកម្មភាពច្បាស់លាស់តែងតែអាចជួយខ្លួន និងអ្នកដទៃបាន ។ អ្នកអាចលេងល្បែងគិតភាគរយគឺទន់ជ្រាយមិនប្រឹងប្រែងជួយខ្លួនឯងដោយរស់តាមយថាកម្ម និងរឹងរូសដោយមិននិយាយហេតុផល ខុសត្រូវ មិនបើកចិត្តទូលាយសិក្សាស្វែងយល់ ភាគរយខ្ពស់គឺអ្នកលេងល្បែងដែលគេកំណត់ ដែលគេគូសរង្វង់ព្រំដែនឲ្យBoundary និងដែលអ្នកត្រូវរត់តាមអារម្មណ៏គេពីព្រោះអ្នកមិនមានអំណាចតថ្លៃ Bargaining Power ពីព្រោះអ្នកបានប្រគល់សិទ្ធិសម្រេចទៅឲ្យគេដោយមិនបានប្រឹងប្រែង និងចូលរួមផ្ទាល់ខ្លួន ឧទាហរណ៏ដូចស្រ្តីម្នាក់រៀបការពឹងលើការរកស៊ីរបស់បុរសតែមួយមុខ ដូច្នេះបើបានប្តីល្អក៏សុខជា តែបើបានប្តីប្រមឹក ទាត់ធាក់ហិង្សាធ្វើបាបក៏គិតថាជាកម្មត្រូវតែទ្រាំ បើទោះមានការអប់រំពីច្បាប់ និងយន្តការណ៏ផ្សេងៗសម្រាប់ដោះស្រាយ ។

ក្នុងពាក្យទន់ភ្លន់តែមិនទន់ជ្រាយ រឹងប៉ឹងតែមិនរឹងរូសគួរបន្ថែមថាទន់ភ្លន់ក្នុងការប្រាស្រ័យ ទាក់ទងតែប្រឹងប្រែងជួយខ្លួនឯង ដើម្បីឈរដោយខ្លួនឯងដើម្បីអំណាចតថ្លៃនូវគុណភាព ឬបែបផែននៃជីវិតដែលចង់បាន និងរឹងប៉ឹងក្នុងន័យហេតុផល គោលការណ៏ខុសត្រូវ ទទួលខុសត្រូវ និងចេះសុំទោសនៅពេលមានកំហុស ។

តើអ្នកចង់រស់នៅតាមគុណភាព បែបផែននៃជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនដែលអ្នកចូលចិត្តដែលអ្នកមានអំណាចនិងសមត្ថភាពធ្វើឲ្យកើតឡើងដោយខ្លួនអ្នក? ឬអ្នកគិតថាស្រេចតែគេ ស្រេចតែព្រហ្មលិខិត ដោយអ្នកជាអ្នកស្តាប់បង្គាប់ដ៏ល្អបើទោះត្រូវឬខុស មានហេតុផលឬអត់ អ្នកពេញចិត្តឬមិនពេញចិត្ត មានឬគ្មានការប្រឹក្សា និងការសម្រេចចិត្តពីអ្នក?

អ្នកជាមនុស្សប្រភេទណា?

ទោះជាអ្នកចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្ត ទទួលស្គាល់ ឬមិនទទួលស្គាល់មិត្តភ័ក្រ្ត និងបុគ្គលដែលស្មោះត្រង់ និងអាចពឹងពាក់បានមានមិនលើសពីម្រាមដៃអ្នកទេ ។ ហើយគេក៏អាចដើរចេញពីអ្នកដោយសាផលប្រយោជន៏ ទំនាស់គំនិត និងការយល់ និងការមិនយោគយល់គ្នា ។
ចុងក្រោយមានតែមនុស្សម្នាក់គត់ដែលអ្នកអាចពឹងពាក់បានដែលមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់នោះគឺរូបអ្នក ។ (ទូកទៅកំពង់នៅ ។ )

បើអ្នកចង់ទាក់ទងបុគ្គលដែលមានរសជាតិ គុណភាព ឬបែបផែននៃជីវិតណាមួយអ្នកត្រូវបើកចំហរចិត្ត និងធ្វើជាប្រភេទបុគ្គលដោយផ្ទាល់ ។ បើអ្នកមិនស្រឡាញ់ខ្លួនឯង មិនផ្តល់តម្លៃដល់ខ្លួនឯង ទទួលខុសត្រូវ និងស្មោះត្រង់ រឿងយុត្តិធម៌តែមួយគត់គឺកុំសង្ឃឹមដល់អ្នកជុំវិញខ្លួនអ្នក ឬអ្នកដទៃ ។

ការផ្លាស់ប្តូចាប់ផ្តើមពីខ្លួនអ្នក ។

ធ្វើជាសមុទ្រ

បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីមិនហ៊ានទទួលទឹកថ្លុក បឹង និងទឹកទន្លេ? (ហៅថាបើកចំហរចិត្តស្តាប់មតិយោបល់ និងចូលចិត្តការពិភាក្សា ។)

បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីខ្លាចដុំថ្មដែលគប់ចូល? (ហៅថាបើកចិត្តទូលាយទទួលការរិះគន់ តែប្រកបដោយសមាធិ ដោយការថ្លឹងថ្លែង និងការពិចារណាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងមានតុល្យភាព ។)

បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីមិនផ្តល់ជីវិតរស់រានដល់សព្វសត្វទាំងឡាយ ? (ហៅថាការទទួលខុសត្រូវ ។)

អ្នកដឹកនាំជាអ្នកមានទឹកចិត្តសមុទ្រ ឬមហាសមុទ្រព្រោះត្រូវទុកជាគម្រូផង ជាឧទាហរណ៏ល្អ និងជាកេរដំណែលជាវិជ្ជមានសម្រាប់ទាំងបច្ចុប្បន្នភាព និងវដ្តវិលជុំនៃសង្គម ។

"មិនថាអ្នកណាខុសឬត្រូវ តែធ្វើអ្វីដែលត្រូវ"

"មិនថាអ្នកណាខុសឬត្រូវ តែធ្វើអ្វីដែលត្រូវ" ។

បើសិនបញ្ញាវ័ន្ត អ្នកបច្ចេកទេស អ្នកឯកទេសគ្នាតិច ចាំតែច្រើនទើបត្រូវនោះ អញ្ចឹងមានតែទៅពេទ្យហើយឲ្យអ្នកជំងឺច្រើនព្យាបាលដុកទ័រវិញ ។ មិនមែនថាគាត់ដុកទ័របើព្យាបាលទៅជាភ្លាំងភ្លាត់វិញគេមិនចាប់ទោសអូសដំណើរទេដូចនេះទើបការងារគេមានក្រមសីលធម៌ មានទំនួលខុសត្រូវ និងទាមទារ មនសិការ និងវិជ្ជាជីវ: ។ នឹកឃើញលោកតំណាងរាស្រ្តម្នាក់គាត់និយាយក្នុង វិទ្យុថាឡានមួយនោះខ្ពស់គួរសមបើកជាប់គឿងនឹងស្ពានហើយបង្កឲ្យស្ទះចរាចរណ៏ធ្វើដំណើរ ។ រុញមិនទៅថយមិនបាន ទាល់តំរិះថាមានតែកាត់ដំបូលឡាន ។ ស្រាប់តែក្មេងម្នាក់នៅនឹងកន្លែងហ្នឹងដែរប្រាប់ថាបន្ធូរកង់ទាំងអស់ទៅ ហើយបើកទៅមុខទាំងកង់អស់ខ្យល់ទៅ វាលែងគឿងហើយ ។ មានអីជា ដំណោះស្រាយមានប្រសិទ្ធិភាព ។ មេរៀននេះមានន័យថាមតិយោបល់ទោះ ជាអ្នកណាក៏មានសារ:សំខាន់ ត្រូវផ្តល់តម្លៃពីព្រោះឲ្យតែមានប្រសិទ្ធិភាព ដល់ដំណោះស្រាយ ។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសហរដ្ឋអាមេរិក William E.Todd បាននិយាយនៅក្នុងប្លក់គាត់ថា "មេរៀនចុងក្រោយដែលលោក Nelson Mandela បានបង្រៀនយើង គឺថាមិនចាំបាច់ទាល់ តែមានអំណាចខ្លាំង ឬកាន់មុខ តំណែងខ្ពស់ ទើបអាចធ្វើការដើម្បីមានភាពប្រសើរឡើងរបស់ មនុស្សជាតិនោះទេ ។ វាត្រូវការតែអ្វីដែលលោក គ្លីន តុន អតីតប្រធានាធិបតី សហរដ្ឋអាមេរិក បានហៅថាជាបេះដូងដែលស្ថិតនៅចំកន្លែងត្រូវ និងការតាំងចិត្ត ។"

បញ្ហាច្រើន ការយល់ឃើញខុសៗគ្នា ដំណោះស្រាយអាចច្រើនតែទាក់ទងនឹង លទ្ធភាព តម្លៃជាថវិការ ប្រើពេលវេលាយូរ ឬខ្លី និងសំខាន់មានប្រសិទ្ធភាព ឬមិនមាន ឬប្រសិទ្ធភាពនៃដំណោះស្រាយអាចជាភ្លើងចំបើង ឬភ្លៀងរលឹម ។ បើនិយាយ ទូលំទូលាយគឺបើព្យាបាលជម្ងឺត្រូវវិភាគជម្ងឺនិងដាក់ថ្នាំឲ្យចំ និងបើដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ត្រូវថ្លឹងថ្លែង ត្រូវឲ្យមានតុល្យភាព ត្រូវមានប្រសិទ្ធភាព និងជាពិសេសមានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងមុខនាទីបើទោះ ជាមិនអាចផ្គាប់ចិត្តមតិមហាជនបាន១០០% តែបញ្ហានៃមហាជន ភាគច្រើនបានដោះស្រាយ និងផលប្រយោជន៏នៃមហាជនភាគច្រើន ត្រូវបានតម្កល់ ។ ចំពោះការងារអង្គការតែងតែពិភាក្សាពីគោលដៅ Goal =Where ហើយតែងតែភ្ជាប់នឹងMeasurable and Achievable, សកម្មភាពច្បាស់លាស់ What មូលហេតុនៃគោលបំណង និងសកម្មភាព Why និងមធ្យោបាយ និងវិធីសាស្រ្ត How ។ កាន់តែជាក់ច្បាស់គេបំបែកជាគោលបំណងតូចៗតែនៅក្នុងក្របខណ្ឌគោលដៅ Smart Objective, ពេលវេលាសម្រាប់គោលដៅ និងគោលបំណងតូចៗ Time frame ហើយមិនមែនមិនមានឧបសគ្គសម្រាប់ទាំងសកម្មភាព និងគោលបំណងតូចៗដែរ ដូច្នេះគេសិក្សាពីបញ្ហា មេរៀនដែលជួបប្រទះ ភាពខ្លាំង ភាពខ្សោយទាំងមូល SWOT ANALYSIS ។បន្ទាប់មកគេនឹងប្រើ PDCA Cycle= plan-do-act-check។ ចំណេកនៅក្នុងសង្វៀននយោបាយ ជាទូទៅគឺមានភាពស្មុគស្មាញដោយសាគណបក្សនយោបាយ និងមេដឹកនាំត្រូវថ្លឹងថ្លែង ទាំងអ្នកមូលដ្ឋានគាំទ្រខ្លួន Supporter Base បញ្ហាមហាជន និងប្រត្តិកម្មនៃទាំងអ្នកគាំទ្រ និងមហាជន ។ ក្នុងន័យនេះបើសិនសង្គមមានទំនោរ "មិនថាអ្នកណាខុសឬត្រូវ តែធ្វើអ្វីដែលត្រូវ" នោះផលប្រយោជន៏ និងសេចក្តីពេញចិត្តនឹងបានមកសង្គមទូលំទូលាយ គឺទាំងអ្នកគាំទ្រ និងមហាជន ។ ជាមួយគ្នានេះការជំរុញ ការលើកទឹកចិត្ត និងការចូលរួម ពិភាក្សាដេញដោលដោយបញ្ញាវ័ន្ត អ្នកឯកទេស ជាពិសេសអ្នកនយោបាយ និងប្រជាពលរដ្ឋ ជាវប្បធម៌ល្អប្រពៃនៅក្នុងដំណើរការនេះ ។ ក្នុងន័យនេះដែរជាមតិផ្ទាល់ខ្លួន ខ្ញុំតែងតែថ្កោលទោស និងស្អប់ស្ពើមរបបប្រល័យពូជសាសន៏ដែល ឆ្កួតលីលាធ្វើទុក្ខទោស ទារុណកម្ម និងសម្លាប់ជាតិសាសន៏ឯង និងនិស្សិត បញ្ញាវ័ន្ត និងអ្នកឯកទេស ។ បើសិនប្រវត្តិសាស្រ្តមិនទាន់ជាមេរៀន និងបទពិសោធន៏គ្រប់គ្រាន់ ការសម្លឹង និងរៀនសូត្រពីបណ្តាប្រទេសជឿនលឿន នៅលើពិភពលោក ការវិនិយោគ និងការឲ្យតម្លៃធនធានមនុស្សជាទូទៅពិត ជាមានសា:សំខាន់ណាស់ជាពិសេសចំពោះការអភិវឌ្ឃន៏ប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៅក្នុងពិភពលោកដែលពោរពេញទៅដោយការប្រកួតប្រជែងនេះ ។

សុំបិណ្ឌបាត

សូមសំណូមពរយ៉ាងទទូច និងសុំបិណ្ឌបាតដោយសុភាពរាបសារចំពោះចាស់ទុំ សូមធ្វើជាប្រទីបបំភ្លឺផ្លូវ និងធ្វើជាគម្រូក្នុងការអប់រំដោយអហិង្សា ដោយជៀសវាងសម្លុត គម្រាម ឬជេរដើម្បីជៀសវាងវដ្តវិលជុំដែលប្រកបដោយហិង្សា ដោយសម្តីគ្រោតគ្រាតមិនគោរពចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ជាមតិផ្ទាល់ខ្លួន សង្គមពិតជាត្រូវការភាពទន់ភ្លន់ សុភាពរាបសា ចេះលើកដាក់ដែលជាប្រពៃណីដ៏ល្អប្រពៃ គឺជៀសវាងប៉ះដៃយកដៃ ប៉ះជើងយកជើង ។ គួរពន្យល់ គួរប្រាប់ជារឿយៗ គួរអប់រំដោយអហិង្សា គួរចំណាយពេលនៅជាមួយគ្នា យល់ពីចិត្តគេ មិនយល់តែពីចិត្តខ្លួនឯងគួរមានវប្បធម៌ជជែកពិភាក្សា គួរបើកចិត្តទូលាយក្នុងការអនុវត្តន៏ផ្ទាល់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃជៀសវាងស្រែកគំហក សម្លុតមិនស្វែងយល់ មិនជជែកគ្នា ។ តើអាចជំនួសដោយពាក្យ "ចាស់ពិសារអំបិលច្រើនជាងក្មេង" ឬ "មិនជឿចាស់ស្រឡះដៃធេង៉ ដោយការពន្យល់ ដោយការពិភាក្សា ដោយការបើកទូលាយចិត្តព្រោះបើមិនប្រាប់ មិនបង្រៀន មិនពន្យល់ មិនពិភាក្សាគ្នាធ្វើម៉េចគ្នាអាចយល់ អាចចេះទៅកើត? តើដើមឈើធ្វើម៉េចត្រង់បើមិនតម្រង់មិនស្រោចទឹក ថែទាំ? តើប៉ុន្មានភាគរយបើទុកឲ្យដើមឈើដុះរកេតរកូត មិនថែទាំតើឲ្យត្រង់ឲ្យរឹងមាំយ៉ាងម៉េច? តើសុខភាព រាងរៅ សមត្ថភាព និងការយល់ឃើញមិនល្អមិនបង្កើនដោយសាការថែទាំ និងស្រាវជ្រាវបន្ថែមទេឬ? គឺដូចជាដើម្បីរឹងប៉ឹងឈរដោយខ្លួនឯងបាន បុគ្គលត្រូវប្រឹងប្រែង បង្កើតជំនឿចិត្ត មានវិន័យ មានគោលការណ៏ មានគោលដៅ និងត្រូវកំណត់សកម្មភាពច្បាស់លាស់ ។ នេះជាកត្តាបុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួន ។ ដូចដើមឈើដែល មិនមែនចេះតែអាចដុះត្រង់ ដោយមិនតម្រង់ ដែលមិនមែនចេះតែអាចដុះដោយខ្លួនឯង ដោយមិនមានការ ស្រោចទឹក និងថែទាំ បុគ្គលត្រូវការកត្តាខាងក្រៅដូចជាឪកាស និងមធ្យោបាយសម្រាប់លូតលាស់ (Growth) ការគាំទ្រជាថវិការ សម្ភារ: ការលើកទឹកចិត្ត និងការគាំទ្រផ្នែកស្មារតី ។ល។ ដូចនេះជៀសវាងតែសម្លុត គម្រាម ឬវ៉ៃ គួរប្រាប់ ពន្យល់ពិភាក្សាជាប្រចាំដោយសមស្រប និងបើកទូលាយចិត្ត ។

ច្បាប់អប់រំអហិង្សាសំខាន់ណាស់ទាំងនៅសាលា និងនៅផ្ទះហើយចាស់ទុំ និងគ្រូបង្រៀនដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការធ្វើជាគម្រូ ជាឧទាហរណ៏ល្អ និងវិជ្ជមានសម្រាប់ក្មេងៗគ្រប់ពេលវេលា ។ សង្គមស្មុគស្មាញ ដូចនេះបើសិនសូមសំណូមពរធ្វើ Marketing ការអប់រំតាមវិទ្យុ ទូទស្សន៏បន្ថែមលើ Posterដែលមានខ្លឹមសារអប់រំ ។ ទន្ទឹមនឹងនេះមិនត្រូវដាច់ខាតលក់បារី គ្រឿងស្រវឹង និងអនុញាតិឲ្យអនិតិជនក្រោម ១៨ឆ្នាំចូលក្លឹបដោយមិនមានមនុស្សចាស់ជាមួយដាច់ខាត ។ ផ្ទុយទោវិញគួរបណ្តុះទម្លាប់អានសៀវភៅ ចូលបណ្ណាល័យ ចំណាយពេលនៅជាមួយគេ ទម្លាប់មានហេតុផល ដឹងខុសត្រូវ និងទទួលខុសត្រូវ និងបណ្តុះទម្លាប់រៀនពេញមួយជីវិត (Life-long learning habit) ពីព្រោះអ្នកជោគជ័យ បញ្ញាវ័ន្ត អ្នកបច្ចេកទេស សេដ្ឋី ឧកញ៉ា និងមេដឹកនាំនានាលើពិភពលោកគឺមានទម្លាប់រៀនពេញមួយជីវិត ។

គួរពុំគួរ សូមអភ័យទោស ។ សូមជួយណែនាំ ។ សូមអរគុណ ។

គោលគំនិតខ្លះៗ

តើពេលណាទើបវប្បធម៌ទទួលខុសត្រូវ វប្បធម៌អង្គុយជជែកគ្នាដោយបើកចំហរ​សម្រាប់រកដំណោះស្រាយ និងអាចប្រជាពលរដ្ឋពិចារណា និងសម្រេចចិត្តបាន​ដោយខ្លួនឯង វប្បធម៌អហិង្សាមិនប្រើកម្លាំងបាយតែគិតគូរ ពិភាក្សាធ្វើអ្វីដែល​ត្រូវអាចមានវត្តមានបាន?

តើវដ្តវិលជុំនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តដែលនាំមកនូវជម្លោះផ្ទៃក្នុង ជម្លោះ​ហែកហួ សង្រ្គាមស៊ីវិល រហូតដល់ការប្រល័យពូជសាសន៏ឯងមិនដោយសាវប្បធម៌ហិង្សា
វប្បធម៌ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រម៉ោច វប្បធម៌អ្នកឈ្នះជាម្ចាស់ទេឬ?

តើប្រទេសមួយនេះមិនកំសត់ មិនរងគ្រោះ មិនអាណោចអាធម៌គ្រប់គ្រាន់ហើយទេឬ?

តើនេះជាការរវើរវាយ មិនមានអំណះអំណាងឬ​ :
បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីមិនហ៊ានទទួលទឹកថ្លុក បឹង និងទឹកទន្លេ? (ហៅថាបើកចំហរចិត្តស្តាប់មតិយោបល់ និងចូលចិត្តការពិភាក្សា ។)

បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីខ្លាចដុំថ្មដែលគប់ចូល? (ហៅថាបើកចិត្តទូលាយទទួលការរិះគន់ តែប្រកបដោយសមាធិ ដោយការថ្លឹងថ្លែង និងការពិចារណាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងមានតុល្យភាព ។)

បើធ្វើជាសមុទ្រទៅហើយ ហេតុអ្វីមិនផ្តល់ជីវិតរស់រានដល់សព្វសត្វទាំងឡាយ ? (ហៅថាការទទួលខុសត្រូវ ។)

អ្នកដឹកនាំជាអ្នកមានទឹកចិត្តសមុទ្រ ឬមហាសមុទ្រព្រោះត្រូវទុកជាគម្រូផង ជាឧទាហរណ៏ល្អ និងជាកេរដំណែលជាវិជ្ជមានសម្រាប់ទាំងបច្ចុប្បន្នភាព និងវដ្តវិលជុំនៃសង្គម ។

តើនេះជាគំនិតភពផ្កាយឬ :
ចំណីអាហារសម្រាប់ការលូតលាស់រាងកាយ ។
រីឯការអាន និងការបើកទូលាយចិត្តសិក្សាស្វែងយល់គឺជាអាហារនៃខួរក្បាល ។

សម្រាប់បុគ្គល និងសង្គមដែលរឹងមាំ និងរីកចម្រើនគឺត្រូវការកត្តាគោលបួនធំៗ ដែលការដឹងគុណគួរបានទៅលោកគ្រូជប៉ុន :
-សុខភាពរាងកាយ Physical Health
-សុខភាពខួរក្បាល Mental Health
-សមត្ថភាពបច្ចេកទេស Know-How Ability
-ឥរិយាបថ Attitude

ដើម្បីរឹងប៉ឹងឈរដោយខ្លួនឯងបាន បុគ្គលត្រូវប្រឹងប្រែង បង្កើតជំនឿចិត្ត មានវិន័យ មានគោលការណ៏ មានគោលដៅ និងត្រូវកំណត់សកម្មភាពច្បាស់លាស់ ។ នេះជាកត្តាបុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួន ។ ដូចដើមឈើដែលមិនមែនចេះតែអាចដុះត្រង់ ដោយមិនតម្រង់ ដែលមិនមែនចេះតែអាចដុះដោយខ្លួនឯងដោយមិនមានការ ស្រោចទឹក និងថែទាំ បុគ្គលត្រូវការកត្តាខាងក្រៅដូចជាឪកាស និងមធ្យោបាយ សម្រាប់លូតលាស់ (Growth) ការគាំទ្រជាថវិការ សម្ភារ: ការលើកទឹកចិត្ត និងការគាំទ្រផ្នែកស្មារតី ។ល។


គួរពន្យល់ គួរប្រាប់ជារឿយៗ គួរអប់រំដោយអហិង្សា គួរចំណាយពេលនៅជាមួយគ្នា យល់ពីចិត្តគេ មិនយល់តែពីចិត្តខ្លួនឯងគួរមានវប្បធម៌ជជែកពិភាក្សា គួរបើកចិត្តទូលាយក្នុងការ
អនុវត្តន៏ផ្ទាល់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃជៀសវាងស្រែកគំហក សម្លុតមិនស្វែងយល់ មិនជជែកគ្នា ។ តើអាចជំនួសដោយពាក្យ "ចាស់ពិសារអំបិលច្រើនជាងក្មេង" ឬ "មិនជឿចាស់ស្រឡះដៃធេង៉ ដោយការពន្យល់ ដោយការពិភាក្សា ដោយការបើកទូលាយចិត្តព្រោះបើមិនប្រាប់ មិនបង្រៀន មិនពន្យល់ មិនពិភាក្សាគ្នាធ្វើម៉េចគ្នាអាចយល់ អាចចេះទៅកើត? តើដើមឈើធ្វើម៉េចត្រង់បើមិនតម្រង់មិនស្រោចទឹក ថែទាំ? តើប៉ុន្មានភាគរយបើទុកឲ្យដើមឈើដុះរកេតរកូត មិនថែទាំតើឲ្យត្រង់ឲ្យរឹងមាំយ៉ាងម៉េច? តើសុខភាព រាងរៅ សមត្ថភាព និងការយល់ឃើញមិនល្អមិនបង្កើនដោយសាការថែទាំ និងស្រាវជ្រាវបន្ថែមទេឬ?

អ្នកដែលឈានដល់កំរិតកំពូលនៅក្នុងមុខជំនាញ និងតំណែងរបស់គេយល់ច្បាស់ណាស់ពីវដ្តវិលជុំ អាន---រម្លឹក---អនុវត្តន៏---យល់---ចាំ---ចេះ និងជាពិសេសគេមានទម្លាប់រៀន និងស្វែងយល់ពេញមួយជីវិតរបស់គេ (Life-long learning habit!) សង្ឃឹមថាអ្នកពូកែ អ្នកឧកញ៉ា និងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗនឹងជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តប្រព័ន្ធអប់រំសិក្សានៅក្នុងលំនាំនៃវដ្តវិលជុំខាងលើជាការបណ្តុះ
បណ្តាលធនធានមនុស្សដែលជាការវិនិយោគប្រកបដោយទស្សន:វិស័យ និងប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតសម្រាប់ទាំងបច្ចុប្បនភាពក៏ដូចជាអនាគត ។

ក្រុមខ្លាំង ប្រព័ន្ធខ្លាំង និងរដ្ឋបាលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ គឺមានសមាសភាព ប្រកបដោយថាមពលវិជ្ជមានដែលរំលេចដោយទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ មនសិការ និងវិជ្ជាជីវ: ។ គេត្រូវការប្រព័ន្ធ យន្តការណ៏ វិន័យ និងវិធានការណ៏ផ្សេងៗ ដែលអាចរំងាប់ និងគ្រប់គ្រងនូវថាមពលអវិជ្ជមានរបស់បុគ្គលដើម្បី ធានាថាបុគ្គលនឹងមិនឡូកឡំយកភាពជាឯកជន ឬទាក់ទាញដោយថាមពល អវិជ្ជមានដែលនាំឲ្យសេវារញ៉េរញ៉ៃ គ្មានស្តង់ដារ គ្មានគុណភាព និង គ្មានការទទួលខុសត្រូវទេ ។ ហើយនៅក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែង និងនិរន្តរ៏ភាពនៃការប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើឲ្យសេវាប្រសើរជាលំដាប់គឺគេការត្រូវបុគ្គល និងសមាជិកនៃក្រុម ឬប្រព័ន្ធដែលប្រើប្រាស់ថាមពលវិជ្ជមានយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ គឺការទទួលខុសត្រូវ មនសិការ និងវិជ្ជាជីវ: ។

យន្តការណ៏ និងយុទ្ធសាស្រ្តចាំបាច់ និងមានប្រសិទ្ធភាពប្រកដណាស់គឺការ បើកចំហរប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ការបង្កើតWorking Group or Task force និងWebsites for Quality Control and Monitoring និងវេទិការ សាធារណ:សម្រាប់ផ្ទេរចំណេះដឹង បច្ចេកទេស បច្ចេកវិទ្យា ការបញ្រ្ជាប គោលនយោបាយ និងការចូលរួមរបស់ ប្រជាពលរដ្ឋ ។

សូមជួយកែរតម្រូវបើខុសគឺអារ្យប្រទេសគោលនយោបាយភាគច្រើនដឹកនាំ
ដោយបច្ចេកទេស បើទោះជាល្បាយនៃទិដ្ឋិភាពទាំងបីត្រូវតែពិចារណា យ៉ាងយកចិត្តទុក និងក្នុងទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់។ អ្នកអាចសង្កេតថាដូចនេះ គោលនយោបាយ ឬការសម្រេចចិត្តនៃមេដឹកនាំគឺទាមទារការប្រយ័ត្ន
ប្រយែង តុល្យភាពនៃ (អ្នក)ទទួលផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន និងចក្ខុ វិស័យមិនសម្រាប់តែប្រជាប្រិយភាពក្នុងរយះពេលខ្លី តែអនាគត ឬវាសនានៃប្រទេសជាតិក្នុងរយះពេលវែង ។ ហេតុដូចនេះយើងបានលឺ ពីពាក្យគន្លឺះដូចជា ការអភិវឌ្ឃន៏ដែលមានចេរភាព ឬការអភិវឌ្ឃន៏ប្រកប ដោយការទទួលខុសត្រូវ ។ ឬមិនថាអ្នកណាត្រូវ (who) ឬខុសទេ តែគឺធ្វើអ្វី
(what)ដែលត្រឹមត្រូវ ។

ជាមតិផ្ទាល់ខ្លួនគួរមានបង្កើតក្រុម Think Tank ឬដាក់ឲ្យមានការពិភាក្សាដេញដោយបញ្ញាវ័ន្ត ឬមហាជនចំពោះគោល
នយោបាយ ឬសភាពការណ៏ផ្សេងៗនៃប្រទេសជាតិដូចបណ្ឌិតខ្លះបានលើក
ឡើង ពីព្រោះលុយចំណាយ ឬផលជាវិជ្ជមានធំធេងបើថ្លឹងថ្លែងទៅនឹងផលអវិជ្ជមាន ។ ការពិភាក្សានឹងនាំមកនូវជម្រើសច្រើនហើយជឿជាក់ អ្នកដឹកនាំយល់ច្បាស់ណាស់ថាការរើសជម្រើសណាមួយ ឬការធ្វើសម្រេច ចិត្តមិនអាចសុទ្ធតែទទួលប្រជាប្រិយភាពទេតែគឺជាជម្រើសដែលល្អបំផុត ដែលមានតុល្យភាពបំផុត ឬអាចបញ្ជៀស បន្ថយផលអវិជ្ជមានឲ្យនៅជា
អប្បរមា ។

និងជាមតិផ្ទាល់ខ្លួនសង្ឃឹមថាអាចលើផ្លូវនេះទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន ​និង
អានាគត:សង្ឃឹមថាប្រទេសកម្ពុជាដែលប្រជាជនភាគច្រើនជាអ្នក កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនានឹងដើរតាមនិងអនុវត្តន៏ផ្លូវកណ្តាលនៃព្រះពុទ្ធ
យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន មានស្មារតីទទួលខុសត្រូវជាពិសេសអ្នករាជការ និង អ្នកកាន់ការស្រុកទេស ។ ចងមិត្ត ចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយទាំងសហគមន៏
អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ជប៉ុន បារាំង រុស្សី រស់ក្រោមដំបូលច្បាប់ជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិជាភាតរភាព និងក្នុងភាពសុខដុមរមនាជាប្រជា
ពលរដ្ឋពិភពលោកនៅក្នុងGlobal Village ។

គួរពុំគួរ សូមអភ័យទោស ។ សូមជួយណែនាំ ។ សូមអរគុណ ។